|
 |
|
|
| Uluslararası Ticaret Terimleri |
|
Akreditif
İthalatçının talimatı ile bir bankanın önceden belirlenen koşullara uygun olarak kendi üzerine çekilecek poliçeyi ödeyeceği ya da kabul edeceği konusunda ihracatçıya yaptığı taahhüttür.
ATR belgesi
Malların Türkiye´den Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye veya birlik üyesi bir ülkeden Türkiye´ye ihraç veya ithal edilmesinde kullanılan, ihracatçı firma tarafından hazırlanıp ticaret odalarınca onaylanan ve ihracatın yapıldığı gümrük idaresince vize işlemi yapılan, malların AB ülkelerinde serbestçe dolaşımını sağlayan bir belgedir.
CE işareti
Herhangi bir ürün ya da hizmetin, AB (Avrupa Birliği) mevzuatına ve standartlarına uygunluğu belirten işarettir
CFR
( Cost And Freight ) Mal bedeli ve navlun. İşleme konu olan malların belirtilen varış yerine kadar taşıması için gereli olan masrafları ve navlun bedelini satıcının ödemesi anlamına gelir. Ancak, mallara ilişkin kayıp ve hasar riski ile birlikte, malların gemi bordasına aktarılmasından itibaren meydana gelebilecek olaylardan kaynaklanan bütün ek masraflar, mallar yükleme limanında, gemi bordasına geçtiği andan itibaren satıcıdan alıcıya devrolur.
CIF
( Cost Insurance Freight ) Mal bedeli, sigorta, navlun.
DDP
( Delivered Duty Paid ) Gümrük resmi ödenmiş olarak teslim.
DDU
( Delivered Duty Unpaid ) Gümrük resmi ödenmeden teslim.
Deniz konşimentosu
Gemi acentesi veya kaptanı tarafından düzenlenerek yükletene verilen , malın teslim alındığını ve kararlaştırılan şekilde taşınarak gönderilene teslim edileceğini gösteren, malı temsil eden ve üzerinde tasarruf hakkı sağlayan kıymetli evrak niteliğindeki belge.
Doğru konşimento
Geminin malları aktarma yapmadan, yükleme limanından diğer boşaltma limanına taşıması halinde gerekli olan konşimento.
Emre Yazılı Konşimento
Üzerinde belli bir kimseye ya da onun emrine ödenmesi için yazılı kayıt bulunan konşimento
EUR 1 Belgesi
EUR 1 belgesi , Türkiye´nin EFTA ülkeleri (Norveç, İsviçre, İzlanda ) ile olan ticaretinde ve Avrupa Birliği ile demir - çelik ürünlerinde parafe ettiği Serbest Ticaret Antlaşması kapsamı ürünler ticaretinde kullanılan malların serbes dolaşımını sağlayan belge.
EXW teslim
Ticari işletmede teslim (Ex Works)
EXW, malların satıcı tarafından, satıcının kendi işyerinde (imalathane, fabrika, depo... vb.) alıcı için hazır hale getirilmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona ermesini ifade eder. Daha açık olarak ifade edilirse, eğer aksine bir hüküm bulunmuyorsa, satıcı malları alıcı tarafından sağlanan araca yüklemek ya da gümrük çıkış işlemlerini yerine getirmek zorunda değildir. Malların satıcının kuruluşundan alınarak istenilen yere götürülmesiyle ilgili bütün riskler ve masraflar alıcıya aittir.
FAS
(Free Alongside Ship) Gemi doğrultusunda teslim
FCA
(Free Carrier) Taşıyıcıya teslim
FOB
(Free on Board) Gemi güvertesinde teslim. Malların belirtilen yükleme limanında gemi bordasına aktarılmasıyla satıcının teslim yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelir. Bu andan itibaren mallara ilişkin herhangi bir kayıp ya da hasarın bütün masraf ve riskleri alıcıya aittir.
Garanti Akreditifi
Bir bankanın bir borcun ödenmemesi veya bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda lehdarın talebi üzerine belli miktardaki bir parayı gayri kabili rücu olarak ödeyeceğini taahhüt eden mektup.
Gayrı Kabili Rücu Akreditif
İthalatçının kararlaştırılan şartları tamamen yerine getirmesi üzerine, akreditif vadesinde çekilecek poliçelerin, akreditifi açan banka tarafından kabul edileceği veya ödeneceği konusunda kesin bir taahhüt içeren akreditif. Tarafların isteği ve onayı olmadan iptal edilemez ve hükümleri değiştirilemez.
Gözetleme Şirketi
Malı ihracatçı veya alıcı adına ihraç veya ithal noktasında ağırlık, miktar ve kalite gibi konularda kontrol edip rapor veren tarafsız şirket.
Gümrük resmi
İthal edilecek mallardan gümrük giriş tarifesi cetvellerine göre alınan vergi.
Hamule Senedi
Nakliye veya Taşıma senedi de denir. Malı gönderenle nakleden, malın ne şekilde nakledileceğine, teslim ve tesellümüne ilişkin esasları kapsayan senettir.
Hava Navlunu
Havayolu ile yük taşıma ücreti
Hava Taşıma Senedi
Havayolu ile taşınan malların sağlıklı bir şekilde alıcısına ulaşmasını temin eden senet
Hava Taşıma Senedi Sigortası
Havayolu ile taşınan malların sağlıklı bir şekilde alıcısına ulaşmasını temin etmek için uygulanan sigorta
ISO 9000 Belgesi
ISO 9000 Kalite Güvence Sistem Belgesi, son ürünün kalitesinden çok ürün ve işletme yönetiminde, ürün tasarımında, üretim sürecinde, kullanılan deney ve muayene yöntemlerinde, ürün ve hizmetlerin kalitesini kontrol altında tutmak için gerekli organizasyon yapısında uygulanacak kılavuzları içeren bir toplam kalite güvencesi standartıdır.
Kabili Rücu Akreditif
Akreditif açan banka tarafından her an iptal edilebilen akreditiftir.
Konşimento
Tren, uçak veya gemi ile yapılan taşımacılıkta kullanılan ve malını taşımak üzere teslim alındığını ve varış noktasında konşimento sahibine teslim edileceğini gösteren bir belgedir.
Mal Karşılığı Ödeme
İhraç edilen malın bedelinin, malın ihracatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödenmesidir.
Mal Manifestosu
Kaptanın gemi ile taşıdığı yükün içeriğini ve nelerden ibaret olduğunu gösteren ve varılan yerin gümrük idaresine yapılan bildiri.
Menşe Şehadetnamesi
Bir malın üretildiği veya yapıldığı ülkeyi gösteren ve idari makamlarınca onaylanmış ve alıcı ülkenin konsoloslarınca vize edilen bir belgedir. 3 tür menşe şehadetnamesi vardır:
Özel Menşe Şehadetnamesi (FORM-A): GATT prensipleri çerçevesinde, bazı ülkelerin (özellikle sanayileşmiş ülkeler) gelişmekte olan ülkelerden sanayi malları ithalatında, bu ülkelerin sanayileşmesine katkı sağlamak amacıyla belirli preferanslar sağlayabilmeleri için gerekli olan bir menşe şehadetnamesi türüdür. Gelişmekte olan ülkelere bu anlamda preferans sağlayan ülkeler şunlardır:ABD, Japonya, Yeni Zelanda, Norveç, İsviçre, Kanada ,Avustralya, Rusya, Polonya, Çek ve Slovak Cumhuriyetleri. Türkiye´den ihrac edilen ürünler için gerekli özel menşe şehadetnameleri, firmalar tarafından tanzim edilmekte, ticaret odaları ve Dış Ticaret Müsteşarlığı´na bağlı taşra birimleri tarafından onaylanmaktadır.
ABC Formu: Sadece ticaret odaları tarafından onaylanan ve çeştli ülkelere her türlü ürünün ihracatında kullanılan menşe şehdetnamesi türüdür.
GATT Menşe Şehadetnamesi: Gelişmekte Olan Ülkeler Arası Ticaret Müzakerelerine Dair Protokol kapsamında düzenlenen bir menşe şehadetnamesi türüdür.
Muhabir Banka
Akreditif işlemlerinde, ihracatçı ve ithalatçı arasında bağlantıyı sağlamakla görevli banka.
Nakliyat Acentası
Malların taşınması ile uzmanlaşmış kişi, genellikle nakliyat komisyoncusudur.
Nakliyat Sigortası
Taşımada mallara veya taşıma araç ve ekipmanlarına gelebilecek zararları karşılayacak olan sigorta
Nakliye Vesaiki
Malın yüklenmek veya sevk edilmek üzere teslim alındığını gösteren belge.
Navlun
Taşıyıcının isim ve hesabına ödenecek olan, eşya ve yolcunun taşınmasına ilişkin ücretlerin tamamıdır.
Navlun Faturası
CIF ve CF olarak ihraç edilen mallara ait navlunun satıcı tarafından ödenmesi gerekir. Navlunun ödendiğinin doğrulamak için konşimento üzerine "navlunu ödenmiştir" kaydı konulur. Konşimentoda bu kayıt varsa, konşimento ile birlikte nakliyeci tarafından düzenlenen bir navlun faturasının da bankaya verilmesi gerekir. Bu navlun faturasında, malların yüklenerek teslim alındığı ve bir navlun borcunun kalmadığı gösterilir.
Ordino
Yükleme ve boşaltma yapılmadan önce bunun ne şekilde yapılacağını göstermek üzere gemi acentalarının kaptana veya nakliye acentalarının nakliyeciye hitaben yazdıkları talimat ve bu talimatı gösteren belge.
Orjinal Fatura
Gümrük işlemlerine, döviz transfer ve taahhütlerine esas olarak alınan ve ihracatçı tarafından düzenlenerek alıcıya gönderilen fatura. Bu faturalarda ayrıca satışın şekli ve ödeme şartları da gösterilir.
Poliçe
Senet metninde poliçe kelimesi veya yabancı dilde karşılığı olan kelimeyi, belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız şartsız olarak havaleyi, ödeyecek olan muhatabın ad ve soyadını, keşide tarihi ve yerini, keşidecinin imzasını taşıyan senet.
Proforma Fatura
Alıcıya satılacak malın cinsi, kalitesi, tahmini fiyatı veya bedeli, satış koşulları hakkında bir bilgi vermek üzere düzenlenen ve daha çok bir teklif niteliği taşıyan fatura çeşididir.
Re Eksport
Diğer ülkelerden yurda ithal edilen malların daha sonra tekrar yurtdışına ihraç edilmesidir.
Rıhtımdan Rıhtıma (pier to pier)
Kargonun hazırlanması ve boşaltılması işlemi taşıyıcı tarafından gerçekleştirilir. Her iki işlemde taşıyıcının tesislerinde yapılır.
Rotatif Akreditif
Verilen talimatta tespit edilmiş akreditif tutarının tamamının veya bir kısmının kullanılması veya çekilen poliçenin ödenmesi halinde, talimatta belirtilen miktarda aynı şartla ve otomatik olarak yenilenen akreditiftir. Bu tür akreditif genellikle aynı cins malı tek bir ihracatçıdan kısım kısım ithal edilen ithalatçı tarafından açılır.
Serbest Bölge
Ulusal gümrük sınırı dışında bırakılmış özel idari statüye bağlı yerlerdir. Vergi kanunları ile mali yükümlülükler buralarda tamamen veya kısmen uygulanmayabilir.
Sevk Öncesi Finansman
İthalatçıdan siparişi alan ihracatçının, ihraç malı üretmek, satın almak veya göndermek için ihtiyaç duyduğu, işletme sermayesi özelliğinde olan bir finans türü.
Sevk Sonrası Finansman
Malların sevki ile, ihraç bedellerinin tahsili arasındaki döneme ilişkin bir ihracat finansmanı türü.
Sevk Vesaiki
Fatura, konşimento, koli listesi, menşe şehadetnamesi, ATR Belgesi, sigorta poliçesi gibi vesaiki kapsayan ve ihracatçının bankası tarafından, şubesine veya ithalatçının ülkesindeki aracı bankaya gönderilip, söz konusu bankanın ithalatçı poliçeyi ödediği veya kabul ettiği zaman teslim ettiği vesika.
Takas
Takas, iki ayrı ülkedeki ithalatçı ve ihracatçı firmalar arasında malın malla değişimi şeklinde yapılan bir ticaret şeklidir.
Tarife Numarası
Gümrük ithalat genel tarife cetvelinde her mal veya mal grupları için saptanan numaralardır.
Teyit Eden Banka
Akreditif bedelinin amir banka tarafından ödenmediğinde kendisi tarafından ödeneceğini lehdara taahhüt eden banka.
Teyitli Akreditif
Amir banka tarafından, sağlamlaştırma ve doğrulayıcı yönde kendi sorumluluk ve taahhütlerini de ekleyerek açılan akreditif.
Teyitsiz Akreditif
Bu tür akreditiflerde muhabir banka herhangi bir mali sorumluluk yüklenmez. Akreditifin açılmış olduğunu ve şartlarını lehdara bildirmekle yetinir.
Ticari Fatura
Alıcı ile satıcı arasında yapılan işlemin bir kaydıdır
Transit Taşıma 1
Çıkış ve varış noktaları bir akit taraf ülkesinin dışında olan noktalar arasında, diğer akit taraf ülkesi üzerinden yapılan yolcu veya eşya nakli.
Transit Taşıma 2
Döviz tahsis edilerek veya edilmeksizin satın alınan yabancı menşeli malların transit olarak veya doğrudan doğruya başka bir ülkeye satılması.
Vesaik
Ticarette kullanılan konşimento, poliçe, konsolosluk faturası, uzman raporu gibi çeşitli belgelere verilen isim.
Vesaik Mukabili Kabul
İthalatçının malları alabilmesi için gerekli evrakların ancak ihracatçı tarafından keşide edilen poliçelerin kabulü karşılığında teslimi.
Vesaik Mukabili Ödeme
İhracatçının malını gönderdikten sonra, ithalatçının ülkesindeki bir yetkili aracı bankaya başvurarak söz konusu bankaya sevk evrakı yolladığı ve bu evrakın ithalat bedelinin ödenmesinden sonra ithalatçıya teslimi konusunda talimat verdiği ödeme biçimidir
|
|
|
|
|
|
|
